Linux.zn.uz

MonoDevelop dasturi C# va boshqa .NET platformadagi tillarda dastur tuzish uchun erkin IDE hisoblanadi.

Ushbu maqolada qanday qilib uni o‘rnatish va C# dasturlash tilida oddiy «Hello World» tipidagi dasturni yaratish ko‘rsatiladi. O‘rnatish Ubuntu 8.04 LTS distributivida amalga oshiriladi.

Dasturni o‘rnatish uchun repozitoriylarni moslagandan so‘ng konsolni ochamiz va

$sudo apt-get install monodevelop

buyrug‘ini beramiz. Apt paket poshqaruvchisi Internetdan kerakli paketlarni olib o‘rnatadi. Menda u 28MB hajmda paketlarni olishinishi kerakligini ko‘rsatdi. Paketlar muvaffaqiyatli olinib o‘rnatilgandan so‘ng. Tizim asosiy menyusidagi «Dasturlash» bo‘limida «MonoDevelop» bandi paydo bo‘ladi. Uni bosib dasturni ishga tushiramiz:

Yangi dastur tuzish uchun asosiy oynadagi «Start a New Solution» yozuvini bosishingiz mumkin. Bunda sizga quyidagi oyna taqdim qilinadi:

Chap tarafdagi panelda C# tilini, o‘ng tarafadagi paneldan esa «Консольный проект» shablonini tanlaymiz. So‘ng loyihaga nom berish kerak bo‘ladi. Yuqoridagi rasmdagi kabi unga «sinovdastur» deb nom berishingiz mumkin. Shu nom bilan uy jildingizda yangi jild ochiladi. Agar sizga bu ma’qul bo‘lmasa boshqa jildni tanlashingiz mumkin. «Forward» tugmasini bosishingiz bilan yana bir qancha parametrlar qo‘shish imkonini beradigan oyna taqdim qilinadi. Biz u yerda hozircha hech narsani tanlamasdan OK tugmasini bosamiz. Natijada yangi loyiha yaratiladi va undagi Main.cs faylida «Hello World» yozuvini chiqaruvchi dasturni ko‘rish mumkin.

Dasturga hech qanday o‘zgartirish kiritmasadan F5 tugmasini bosish bilan uni ishga tushirishimiz mumkin.Ammo menda dastur ishga tushishni o‘rniga quyidagicha xato chiqdi:

Идёт построение решения sinovdastur
Идёт построение проекта: sinovdastur (Debug)
Выполняется основная компиляция…
Не удалось завершить построение. Executable not found: /usr/bin/gmcs

Google yordamiga murojjar qilib 5 daqiqada muammoni aniqladim. mono-gmcs paketi kerak ekan. Uni ham o‘rnatgandan so‘ng:

$sudo apt-get install mono-gmcs

Dastur ishga tushdi:

Lekin natija alohida terminalda emas, baki MonoDevelop dasturining ichidagi bir panelda ko‘rinadi. Agar uni alohida teminalda ochlishini xoxlasangiz unda chap tarafdagi paneldan loyiha nomining ustiga sichqoncha o‘ng tugmasini bosing va u yerdan loyihaning xususiyatlarini (Свойства проекта) tanlang. Natijada yangi oyna taqdim qilinadi. U yerdagi chap tarafdagi panelning «Конфигурация» → «Debug» → «Вывод» qismini oching va quyidagi rasmdagidek «Запустить во внешней консоли» bandini belgilang. So‘ng OK tugmasini bosib, dasturni qayta ishga tushirishingiz mumkin. F5 tugmasini bosamiz va endi dastur quyidagicha ishlaydi:

Endi dasturga o‘zgartirish kiritishingiz va yana ishga tushirishingiz mumkin. Yana bir kerakli narsani aytib otish mumkin. Bu MonoDevelop dasturining yordam tizimi. Dastur yozayotganda istalgan kalit so‘zni tanlab F1 tugmasini bossangiz unda o‘sha kalit so‘z bo‘yicha kerakli ma’lumotlarni topilib taqdim qilinadi. Bu uchun monodoc paketini o‘rnatib:

$ sudo apt-get install monodoc

So‘ng, MonoDevelop dasturini yopib qayta ishga tushirish kerak. Endi biror bir kalit so‘zni masalan Console so‘zini tanlab, F1 tugmasini bosing. Natijada Console sinfi bo‘yicha qo‘shimcha ma’lumotlarga ega bo‘lishingiz mumkin: